Dünyaca Ünlü Beslenme Diyetleri
Yaz?lı ve görsel basında her gün yeni beslenme önerileri kar??nıza çıkmakta. ?ok diyetler, ünlülerin diyetleri, renklere göre beslenme, kan grubuna göre beslenme ad? verilen ve bilimsel hiçbir dayana?? olmayan bilgiler ile mücadele ediyor, bazen de kafanız karşım?? bir şekilde hangisini uygulamanız gerektiğini dü?ünüyorsunuz.
Dünyaca kabul görmü? sağlıklı beslenme önerilerinin derlendi?i ve Türkiye’de ya?ayan bireylere yönelik hazırlanan bir diyetten belki de birço?unuz habersiz. Türkiye’de ya?ayan bireylerin beslenme al??kanlıklarına ve maddi durumlarına göre oluşturulan bu sağlıklı beslenme önerileri ise bir rehberde topland?.
Dört yapraklı yonca resmi ile özde?le?en sağlıklı beslenme önerilerinin ana felsefesi dört ana besin grubunda yer alan besinlere her ö?ününüzde yer vermektir. Bu dört ana besin grubunu tanıyalım.
Et ve benzeri besinler: Bu grupta kırmızı et, tavuk ve hindi eti, balıketi ve diğer et ürünleri yer almaktadır. Et ürünlerinin yanı sıra; kuru baklagiller ve yumurtada bu grupta yer almaktadır. Bu grup doku yap? ve onarımında kullanılan ve büyüme için kesinlikle gerekli olan proteinden; eksikliğinde kansızlık oluşan demir mineralinden, vücudumuzda bulunan birçok enzimin yapısında bulunan çinkodan ve özellikle sinir sistemi üzerinde önemli etkileri olan B grubu vitaminlerinden zengindirler.
Et ürünleri, -özellikle kırmızı et- vücudumuzun daha kolay kullanabileceği demir türünü içerir. Kuru baklagiller ise, zengin posa kayna??dır. Yumurta, örnek protein olarak adlandırılır ve anne sütünden sonra bütün besinler içinde en de?erli protein kayna??dır.
Süt ve Süt Ürünleri: Süt, yo?urt, peynir çeşitleri ve ayran bu grupta yer almaktadır. Süt ve süt ürünleri, proteinden ve kemiklerin geli?mesi ve korunması için çok önemli olan kalsiyum mineralinden zengindirler. Bu besin grubu, ayrıca bazı ya? türleri ve vitaminler için önemli kaynaklardandır.
Tahılve TahılÜrünleri: Bu grupta en çok tüketilen besin ekmektir. Ekme?in yanı sıra, pirinç, makarna, bu?day, arpa, çavdar, yulaf, yarma, bulgur ve un da bu grupta yer almaktadır. Bu besinler, vücudumuzun ihtiyaç duydu?u enerjiyi sağlamakta önem ta??rlar ve en iyi karbonhidrat kaynaklarıdır. ??lenmemi? halde tüketilenler ve kepekli mamuller, i?lenmi? olanlara nazaran daha fazla B vitamini içermektedirler
Sebze ve Meyveler: Aklınıza gelen bütün taze ve kurutulmu? sebze ve meyveler bu grupta yer almaktadır. Taze sebze ve meyvelerin %80-90’? sudur. Bu yüzden düşük enerjilidirler. Aynı zamanda, iyi birer C vitamini ve posa kayna??dırlar.
Dört yapraklı yoncada belirgin olarak yer almayan be?inci grup ise; ya?lar ve ?ekerlerdir. Saf ?ekerler, sadece boş enerji kayna??dır. Vitamin ve mineral içermezler. Ya?lar ise, iyi birer enerji kayna??dır ve bazı ya? asitleri sinir sistemi geli?imi için önemlidir. Sınırlı tüketimi önerilen tereya?? A vitamininden, s?v? ya?lar ise E vitamininden zengindirler. Ya?lar, yonca diyetinde gerektiği miktarlarda yer alır ve bu diyeti anlatan resimde zeytin dalı olarak yer alm??lardır. Diğer besinlere göre daha az tüketilmeleri gerektiği için yoncanın içinde değil, d???nda gösterilmi?lerdir.
Sağlıklı beslenme önerilerinin temel dayana??; her ö?ünde bu dört ana besin grubundan bulundurmaktır. Bu şekilde bir beslenme tarzı ile vücudumuza gerekli olan bütün ö?eleri almamız mümkün olacaktır. Yeterli ve dengeli beslenmenin sağlanması amaçlanmaktadır. Yeterli beslenme, vücudumuzun ihtiyacı olan bütün besinsel ö?elerin yeteri kadar alınması demektir. Yetersiz beslenme durumunda, vücut etkin çalışmayı ba?aramaz ve bir süre sonra beslenme yetersizli?ine ba?lı hastalıklar ortaya çıkar.
Dengeli beslenme ise, vücudumuzun ihtiyaç duydu?u besinsel ö?eleri, dengeli bir şekilde tüketmek demektir. Dengesiz beslenme, birçok kronik hastalık ve şişmanlık için davetiye çıkarır. Bu nedenle, birbirinden farklı anlamlara gelen bu iki terime önem vermek ve beslenmemizde bu iki faktörü kar??lamaya dikkat etmemiz gerekmektedir.
Hacettepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü ve Sağlık Bakanl???’nın beraber hazırladığı “Türkiye’ye Özgü Beslenme Rehberi” ni elde ederek konu ile ilgili daha fazla bilgiye sahip olabilirsiniz.
Yorum Yazın